En

پرسش های متداول

مدت زمان استریل ماندن پک ها چقدر است؟

آیا واقعاً کسی میتواند بگوید مدت زمان وقعی پک هایی که در بیمارستانها استریل میشوند چقدر است؟!!

مطالعات بسیار زیادی در خصوص این سوال کلی انجام شده است و در کشور ما هم یکی از مهمترین سوالاتی است که در حوزه استریل مطرح می شود همین سوال مهم است. جواب این سوال نه یک عدد، بلکه مجموعه ای از پارامترهای مهم است که در تعیین مدت زمان استریل ماندن پک به حساب می آید.

در سال 1971 (1349شمسی) مطالعاتی که توسط CDC انجام شد موارد ذیل بود. دقت کنید که این اعداد را صرفاً جهت اطلاع اعلام می نمایم و در حال حاضر فاقد ارزش می باشند.

_ شان پارچه ای 3 روز

_ کاغذ کرپ 3 الی 4 هفته

_ رول های پزشکی یا (وی پک) حد اکثر 9 ماه

نکته جالب این تحقیق، استفاده از کاغذ کرپ در حدود 40 سال پیش است. فناوریی که در کشور ما به همت مدیران! هنوز ناشناخته و مجهول مانده است و صد شکر که تولید کنندگان سرنگ بیمارستانها را با Pouch و رول آشنا ساختند.

در سال 1973 (1351 شمسی) مطالعات جدیدی توسط CDC انجام و حاصل آن به شرح زیر اعلام گردید.

_ شان پارچه ای دو لایه به شرط نداشتن سوراخ، پارگی و استهلاک حد اکثر 28 روز

_ ترکیب کاغذ کرپ و شان پارچه ای به شکلی که کاغذ کرپ به عنوان پوشش درونی و شان به عنوان پوشش بیرونی استفاده شود 77 روز

_ پارچه کتان ضخیم با منافذ غیر قابل رویت دولایه 63 روز

نکته مهم: در صورتیکه پک ها در داخل کابینت نگهداری شود مدت بالا تضمین میشد و در صورتیکه در انبار در قفسه نگهداری می شد، مدت زمانهای ذکر شده به نصف تقلیل می یافت.

در ذیل پارامترهای تاثیر گذار در مدت زمان استریل ماندن پک ها به شکل جدول مقایسه ای آمده است. به امتیازات توجه کنید: (اعداد صرفاً جهت مقایسه میباشد).

جدول مقایسه ضریب تاثیر عوامل مختلف در استریل ماندن پک

مواد بسته بندی

امتیاز

یک برگ کاغذ کرپ سلولز20

یک برگ کاغذ Non-woven 40

کیسه اتوکلاو80

کاغذ کرپ 2 لایه60

کاغذ Non-woven 2 لایه80

کیسه اتوکلاو 2 لایه100

عوامل گوناگون:

کانتینر با کاغذ Non-woven درونی210

کانتینر دوبل250

محافظت های اضافی:

جعبه بسته بندی ویژه حمل 250

جعبه توزیع با یک برگ کاغذ کرپ250

محافظت در برابر گرد و غبار (پک استریل شده را در کیسه نایلونی قرارداده و سیل کنیم)400

تماس با بیمار 0

نگهداری پک در اطاق عمل50

نگهداری پک در اتاق عادی75

نگهداری در اطاق استریل معمولی250

نگهداری در اتاق استریل استاندارد روی قفسه300

نگهداری در اتاق استریل استاندارد داخل کابینت 400

در این بخش به برخی از استانداردها و دستور العمل های موجود در سایر کشور ها اشاره میکنیم:

آمریکا:

AAMI/DS-1 ST79:2005 راهنمای جامع استریلیزاسیون بخار و اطمینان از صحت استریلیزاسیون در مراکز درمانی

(آلوده شدن محصولات استریل وابسته به رویداد است. یعنی احتمال آلودگی پک استریل هنگامی افزایش پیدا میکند که تماس و گذاشت و برداشت آن پک افزایش پیدا کند)

استرالیا و نیوزلند:

AS/NZS 4187:2003 تمیز کردن، ضد عفونی ، استریل و تعمیر ابزار پزشکی واماکن نگهداری ابزار استریل در مراکز درمانی

(آلوده شدن هر پک وابسته به رویدادی است که روی پک اتفاق میافتد)که شامل موارد زیر است:

مواد بسته بندی

شرایط نگهداری

شرایط حمل

احتمال از دست دادن خاصیت ابزار

نوع بسته بندی

پک استریل در صورتیکه شرایط زیر را داشته باشد غیر قابل استریل خواهد بود:

به شکل غلط بسته بندی گردد

بسته بندی صدمه ببیند و یا باز شود

پس از استریل مرطوب باشد و یا با سطح یا ماده مرطوب تماس داشته باشد

کثیف شود بطوریکه احتمال داده شود دیگر استریل نیست

CDC 2008

دستور العمل ضدعفونی و استریل در مراکز درمانی

مطالعات دهه 70 نشان داد که توانایی استریل ماندن ابزار به علل مختلفی از جمله جنس مواد بسته بندی بستگی دارد .همینطور تنوع درطول عمر پک استریل شده ارتباط مستقیمی با منافذ، استحکام ماده بسته بندی و شرایط نگهداری دارد. بیمارستانهای مختلفی پس از این دستور العمل نگرش خود را تغییر دادند و ارزیابی خود را بر اساس فاکتورهای تاثیر گذار در کیفیت بسته بندی مشخص نمودند.

بطور مثال:

تعداد میکرو ارگانیسم ها در محیط

نوع جابجایی هوا

میزان تردد

نوع محل نگهداری

میزان رطوبت

دما

خصوصیات فیزیکی محیط

نوع مواد بسته بندی

و....

آژانس بین المللی تجهیزات پزشکی June 2006

روش استفاده، تمیز کردن، ضدعفونی و استریل کردن ابزار

در شرایطی که معیارهای محافظتی دست نخورده باقی بماند محدودیتی در طول عمر پک وجود ندارد و ابزار استریل باقی میماند.

آلمان: AWMF

استریل ابزار و مواد در بیمارستان 1998

با توجه به تنوع زیاد مواد بسته بندی و روشهای آن امکان ترسیم یک دستور العمل مشخص امکانپذیر نیست، اما به نظر میرسد زمان 3 الی 6 ماه واقع بینانه باشد.

نروژ:

دستور العمل مشخصی وجود ندارد و از CDC پیروی میشود

ایران:

دستور العمل مشخصی وجود ندارد ودر بیمارستانهای دانشگاهی تصمیم گیری به عهده معاونت سلامت دانشگاهها و در بیمارستانهای خصوصی به عهده وجدان مسئول کنترل عفونت، مسئول اتاق عمل و مدیر CSSD است.

سوئد:

براساس آزمایشات دهه 70 مدت زمان استریل ماندن پک ها با کاغذ های non-woven یک ماه است.

نتیجه:

در دستورالعمل اغلب کشورها طول عمر بر اساس یک رویداد مشخص میشود. اما کدام رویداد؟!!

یک رویداد میتواند شمال صدمه یا آسیبی باشد که استریل بودن محتوای پک را به خطر بیاندازد. یا یک رویداد میتواند شامل کیفیت مواد یسته بندی و فاکتورهابب که ممکن است کیفیت مواد را کاهش دهند باشد. بطور مثال رطوبت، کیفیت هوا، نوع محیط، گرد و غبار، وجود خاک، دما، فشار هوا و .... میتوانند یک رویداد محسوب گردند.

با توجه موارد بالا میتوان نتیجه گرفت که کیفیت و طول عمر پک های استریل شده عمدتاً به عوامل زیر بستگی دارد:

  • کیفیت مواد بسته بندی
  • شرایط آب و هوایی انبار و نحوه نگهداری در انبار
  • شرایط حمل
  • شرایط چیدن، مرتب کردن،برداشتن و لمس کردن

الف: کیفیت مواد بسته بندی

همانطور می میدانیم روش استانداردی برای کنترل کیفیت مواد بسته بندی وجود ندارد اما میتوان با راعایت موارد زیر احتمال خطا در انتخاب ماده بسته بندی را به حداقل رساند:

  • ارزیابی فنی محصول توسط اسناد ارائه شده توسط کارخانه سازنده
  • نتیجه تست آزمایشگاهی در صورت امکان آزمایشگاه مستقل داخل کشور. در غیر اینصور نتایج آزمایشگاه مورد تایید ادارات استاندارد بین المللی (توسط کارخانه سازنده محصول)
  • بررسی دستور العمل استفاده و راهنمای محصول ارائه شده توسط کارخانه سازنده محصول

در صورت رعایت موارد فوق میتوان انتظار داشت که نوع ماده انتخاب شده برای بسته بندی ماده مناسبی است.

ب: شرایط آب و هوایی انبار و نحوه نگهداری در انبار

شرایط بسیار خاص و مهمی در خصوص انبار های پک های استریل وجود دارد که موارد دانستن موارد زیر بسیار مهم است:

  • تعداد CFU در اتاق(CFU یعنی تعداد باکتری و قارچ های زنده در آن محیط Colony Forming Unit)
  • دفعات تعویض هوا و مسیر جریان هوا
  • دما
  • میزان رطوبت
  • فشار هوا
  • نور خورشید
  • میزان تردد
  • نحوه قراردادن محصولات ( قفسه باز – کابینت در بسته)
  • بازدید از انبار
  • استفاده از اصل( FIFO (First In First Out یعنی پکی که زود تر انبار شده زود تر استفاده شود
  • استفاده از سیستم های( TTS (Total Tracing System روشهای ردیابی پک ها، زدن تاریخ تولید، نام کاربر، شماره و سیکل دستگاه استریل کننده، محتویات داخل پک و سایر اطلاعات ضروری
  • آموزش کارکنان در خصوص نحوه رعایت مواد بالا

ج:شرایط حمل

شرایط حمل نیز از عوامل بسیار مهم تاثیر گذار بر طول عمر پک ها میباشند. مثل:

  • گم شدن، پارگی، شکستن و تکان های شدید
  • وارد شدن فشار هنگام حمل ( چیدن بیش از حد روی هم)
  • نحوه قراردادن پک ها در ظروف حمل و ترالی ها ( در بسته یا در باز)

د:شرایط لمس، گذاشت و برداشت

  • دفعات تماس با پک و گذاشتن و برداشتن
  • وزن پک
  • نحوه چیدن در انبار ( برداشتن راحت)
  • آموزش کارکنان در خصوص شرایط فوق

همانطور که دیدید در طول عمر پک ها عوامل بسیار زیادی تاثیر گذار هستند اما میتوان گفت اگر شرایط بالا همگی مورد بررسی و توجه قرارگیرند و جنس مواد بسته بندی مناسب باشد پس:

پک های استریل تا زمانیکه آسیب نبینند و یا جنس ماده بسته بندی معیوب نشود پک ها استریل باقی میمانند.

حال شما به ماپاسخ دهید مسئول محترم کنترل عفونت دانشگاه یا بیمارستان

مدت زمان استریل ماندن پک ها چند ماه است؟

تازه های دنیای پزشکی

ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید